Mua bán pháp nhân công ty (M&A) hình thức mới nổi tại thị trường Việt Nam

Thứ hai - 03/12/2018 16:16
M&A là chữ viết tắt của “Merger & Acquisition” được dịch sang tiếng Việt có nghĩa là “ sáp nhập & mua bán” . Thuật ngữ này được sử dụng trong việc sáp nhập và mua bán các pháp nhân doanh nghiệp. 
Việc sáp nhập, mua bán doanh nghiệp là một thuật ngữ mới xuất hiện tại Việt Nam và gần đây có những bước phát triển nhất định. Mục đích của hoạt động M&A nhằm hướng đến việc giảm quyền kiểm soát của một doanh nghiệp nào đó, an toàn cho mục tiêu lợi nhuận hoặc quy mô. 
Một thương vụ Mua bán cũng có thể được gọi là Sáp nhập khi cả hai bên đồng thuận liên kết cùng nhau vì lợi ích chung. Nhưng khi bên bị mua không không muốn bị thâu tóm thì sẽ được coi là một thương vụ Mua bán. Một thương vụ được coi là Mua bán hay Sáp nhập hoàn toàn phụ thuộc vào việc, thương vụ đó có được diễn ra một cách thân thiện giữa hai bên hay bị ép buộc thâu tóm nhau.

Mua bán pháp nhân M&A là gì?
Sáp nhập doanh nghiệp: đó là một hình thức kết hợp 1 hoặc nhiều công ty cùng loại (giống về hoạt động, cùng sản phẩm..)  để hợp nhất thành. M&A được thực hiện dựa trên cơ sở chuyển toàn bộ tài sản, quyền hay nghĩa vụ của công ty bị sáp nhập vào công ty sáp nhập. Khi ấy công ty bị sáp nhập chấm dứt tổn tại và công ty sáp nhập sẽ kế thừa toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ của công ty bị sáp nhập.
Mua bán doanh nghiệp: mua bán và sáp nhập khác nhau về mặt thuật ngữ. Tuy nhiên trên thực tế việc mua bán doanh nghiệp cũng gần giống với sáp nhập và có vài điểm khác biệt. Việc mua bán doanh nghiệp sẽ liên quan đến việc một công ty sẽ mua lại một công ty khác chứ không phải hợp nhất lại thành một để tạo thành công ty mới. Mua bán có thể diễn ra tốt đẹp nếu 2 bên cảm thấy thỏa mãn về thương vụ đó. Tuy nhiên có vài trường hợp hoạt động mua bán diễn ra rất căng thẳng.
cong ty


Các loại hình của M&A: 
Có khá nhiều hình thức sáp nhập và mua bán doanh nghiệp. Dưới đây là một số hình thức cơ bản, được phân ra theo từng nhóm:

Nếu săn cứ vào chức năng của các công ty thành viên : hoạt động M&A có thể được phân loại theo 3 hình thức: M&A chiều ngang (sáp nhập cùng nghành), M&A chiều dọc và M&A kết hợp.
•    Sáp nhập theo chiều ngang sẽ diễn ra ở những công ty cùng nghành, 2 công ty cùng cạnh tranh trực tiếp và chia sẻ cùng dòng sản phẩm và phân khúc thị trường. Sáp nhập theo chiều dọc sẽ diễn ra đối với các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng. Ví dụ như một công ty sản xuất ốc quế sẽ sáp nhập với một đơn vị sản xuất kem. Sáp nhập mở rộng thị trường sẽ diễn ra đối với hai công ty bán cùng loại sản phẩm nhưng ở những thị trường khác nhau.

- Căn cứ vào chủ thể tham gia thương vụ : hoạt động M&A có thể được phân chia thành 2 loại: M&A trong nước và M&A quốc tế.
- Nếu căn cứ vào mục đích của thương vụ: hoạt động M&A có thể phân chia sáp nhập 5 hình thức: sáp nhập ngang, sáp nhập dọc, sáp nhập mở rộng thị trường, sáp nhập mở rộng sản phẩm, sáp nhập kiểu tập đoàn.
- Nếu căn cứ cách thức cơ cấu tài chính: hình thức này có những tác động nhất định tới doanh nghiệp và nhà đầu tư như : sáp nhập mua, sáp nhập hợp nhất.
- Nếu căn cứ trên góc độ tài chính doanh nghiệp: hoạt động M&A có thể phân chia thành 3 loại cơ bản:sáp nhập hay hợp nhất công ty, thâu tóm cổ phiếu để thâu tóm công ty, thâu tóm tài sản dẫn đến thâu tóm công ty:
-Nếu căn cứ trên tính chất của thương vụ: đây là cách phân loại theo UNCTAD (2011), với 2 loại:  M&A thân thiện, M&A thù nghịch
- Nếu săn cứ vào phạm vi, lãnh thổ: M&A có thể phân chia thành 3 loại : Inbound M&A, Outbound M&A, Domestic M&A.

Một số phương thức của  M&A:
Hoạt động mua bán và sát nhập doanh nghiệp (M&A) thường có thể được thực hiện dưới các hình thức phổ biến: mua tài sản và mua cổ phiếu.
Mua tài sản

          Ở Việt Nam hiện nay, Luật Doanh nghiệp năm 2014 không có khái niệm mua bán doanh nghiệp, chỉ có khái niệm hợp nhất và sáp nhập doanh nghiệp được quy định tại Điều 194 và Điều 195. Việc sáp nhập sẽ được tiến hành bằng cách mua 1 phần hoặc toàn bộ tài sản của công ty khác, đồng thời chuyển giao quyền sở hữu doanh nghiệp.
Mua cổ Phiếu
         Hình thức mua cổ phiếu hoặc cổ phần khá phổ biến. Đó là  việc mua lại phần lớn hoặc toàn bộ cổ phiếu của công ty khác và công ty đó sẽ trở thành cổ đông lớn nhất của công ty. Cổ đông có đủ quyền để tham gia quản trị điều hành và định đoạt quyền sở hữu theo mục tiêu chiến lược của bên mua.
Mua nợ
       
C
ũng là một phương thức tiến hành M&A gián tiếp. Khi một doanh nghiệp mất khả năng thanh khoản và không thể trả nợ, chủ nợ có thể tìm một doanh nghiệp có khả năng tài chính mua lại phần nợ với giá thỏa thuận. Điển hình của phường thức này là việc Ngân hàng SHB thực hiện đối với Công ty CP Thủy sản Bình An.

Ưu Điểm
Việc sáp nhập một doanh nghiệp phù hợp với mục đích giảm thiểu tối đa các khoản chi và thời gian.  Bên mua sẽ không nhiều thời trong việc tìm các dự án mới, các thủ tục hành chính, đặc biệt khi sáp nhập sẽ thụ hưởng từ thị trường có sẵn của bên bán . Với bên bán, khi sáp nhập với một doanh nghiệp khác ngang bằng hoặc lớn hơn, kể cả giá trị và thương hiệu. Nhất là khi một công ty mới mở, thị trường chưa biết họ là ai, họ sẽ tìm đến người khổng lồ nào đó và bỗng dưng nổi tiếng. Hoặc khi có các doanh nghiệp chuản bị phá sản thì M&A là chiếc phao cứu hộ tốt nhất xoay chuyển tình thế.
Mỗi một hình thức M&A đều có những quy định riêng của pháp luật điều chỉnh. Vì vậy, trước khi thực hiện bất cứ một hoạt động M&A nào,các chủ doanh nghiệp, các nhà đầu tư nên tìm hiểu các quy định của pháp luật, mục đích đầu tư, phân tích thị trường... để đảm bảo tối đa quyền lợi của mình.

 
2


 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây